Historia Diecezji

Diecezja została erygowana 25 marca bullą Totus Tuus Poloniae populus, a do 30 maja funkcjonowała pod administracją abp. Stanisława Nowaka, przy udziale bp. Piotra Skuchy jako delegata z uprawnieniami wikariusza generalnego. W czerwcu bp Adam Śmigielski SDB przyjął święcenia biskupie, konsekrację oraz sakrę biskupią i odbył ingres do katedry, obejmując kanonicznie urząd biskupa diecezjalnego. W tym samym roku przeprowadzono pierwszą reorganizację dekanalną, erygowano Wyższe Seminarium Duchowne, Caritas Diecezji Sosnowieckiej oraz Sąd Biskupi, a także zapoczątkowano trzy pielgrzymki diecezjalne z Olkusza, Zagłębia i Jaworzna.

Rozpoczęło działalność Forum Młodzieży Diecezji Sosnowieckiej jako stała inicjatywa skierowana do młodych. Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Sosnowieckiej zostało afiliowane do Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. Jesienią powołano Diecezjalne Kolegium Teologiczne.

Zorganizowano pierwszą edycję Ogólnopolskiego Festiwalu Kolęd i Pastorałek im. ks. Kazimierza Szwarlika. Kanonicznie erygowano Dom Zakonny Ojców Kamilianów w Hutkach wraz z zakładem opiekuńczo-leczniczym, który funkcjonował tam od 1991 roku.

Odbyła się peregrynacja figury Matki Bożej Fatimskiej, a bp Adam Śmigielski poświęcił figurę przeznaczoną dla kościoła Matki Bożej Fatimskiej w Sosnowcu-Zagórzu i ustanowił to miejsce sanktuarium diecezjalnym. W tym samym roku erygowano Akcję Katolicką Diecezji Sosnowieckiej oraz Dom Zakonny Zgromadzenia Misjonarzy z Marianhill.

Erygowano Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Wspomożenia Wiernych w Jaroszowcu. W katedrze sosnowieckiej odbyło się sympozjum oraz inne uroczystości rocznicowe związane z jubileuszem Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus oraz 50. rocznicą śmierci Matki Teresy Kierocińskiej. Obchody miały charakter jubileuszowy i upamiętniający.

Powołano parafię Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych w Bożej Biskupiej. Na mocy reskryptu Kongregacji ds. Duchowieństwa erygowano Sosnowiecką Kapitułę Katedralną, a 25 marca ustanowiono kapitułę kolegiacką olkusko-pilicką oraz kapitułę kolegiacką w Jaworznie. Erygowano sanktuaria: Polskiej Golgoty Wschodu w Będzinie-Syberce oraz św. Antoniego z Padwy w Dąbrowie Górniczej-Gołonogu. Od września uruchomiono dom katechetyczny przy parafii Nawiedzenia NMP w Sosnowcu i przeniesiono tam Wydział Katechetyczny, a w październiku rozpoczęło działalność Kolegium Teologiczne.

Rozpoczęto prace nad organizacją papieskiej wizyty w Sosnowcu. Powołano komitet organizacyjny, zalecono przeprowadzenie w parafiach rekolekcji oraz zachęcenia

Jednym z najważniejszych wydarzeń w historii diecezji była wizyta papieża Jana Pawła II w Sosnowcu, która odbyła się 14 czerwca w ramach pielgrzymki apostolskiej do Polski. Papież przewodniczył Liturgii Słowa i spotkał się z wiernymi diecezji, co stanowiło wydarzenie o doniosłym znaczeniu duszpasterskim. Podczas wizyty poświęcono kamienie węgielne pod liczne obiekty kościelne, w tym pod Centrum Edukacji i Wychowania Młodzieży „Kana”. W październiku katedra sosnowiecka została podniesiona do rangi Bazyliki Mniejszej.

Przeżywano w całym Kościele jubileusz dwóch tysięcy lat od narodzenia Jezusa Chrystusa. W diecezji sosnowieckiej w wielu parafiach przeprowadzono z tej okazji misje święte, a po raz pierwszy w jej historii ustanowiono kościoły jubileuszowe. Rozpoczęto również przygotowania do I Synodu Diecezji Sosnowieckiej. W tym samym roku rozpoczęto budowę Domu Świętego Józefa w Będzinie.

Otwarto i rozpoczęto obrady I Synodu Diecezji Sosnowieckiej, których inauguracja miała miejsce 24 marca. Synod obradował przez cały rok i był kontynuowany w kolejnych latach. W tym samym roku kolegiacie św. Andrzeja Apostoła w Olkuszu nadano tytuł Bazyliki Mniejszej.

W dalszym ciągu obradował I Synod Diecezji Sosnowieckiej, w ramach którego odbywały się kolejne sesje synodalne. Kontynuowano budowę Domu Świętego Józefa w Będzinie, przeznaczonego na dom dla księży emerytów. Na terenie diecezji erygowano sanktuaria: Najświętszej Maryi Panny Skałkowej w Podzamczu-Ogrodzieńcu, Miłosierdzia Bożego w Sosnowcu oraz Najświętszego Serca Pana Jezusa w Dąbrowie Górniczej-Strzemieszycach. W listopadzie poświęcono fundamenty Domu Świętego Józefa w Będzinie.

Kontynuowano obrady I Synodu Diecezji Sosnowieckiej. Erygowano Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Śnieżnej Opiekunki Rodzin w Pilicy-Biskupicach oraz Sanktuarium Najświętszego Zbawiciela w Przegini. Powołano Diecezjalne Centrum Służby Rodzinie i Życiu.

Obradowano w ramach I Synodu Diecezji Sosnowieckiej. Otwarto Centrum Edukacji i Wychowania Młodzieży „Kana” w Sosnowcu. Ustanowiono Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Nieustającej Pomocy w Jaworznie. W grudniu zakończono prace I Synodu Diecezji Sosnowieckiej.

Opublikowano dokumenty I Synodu Diecezji Sosnowieckiej. Do użytku oddano Dom Świętego Józefa w Będzinie, w którym zamieszkali pierwsi mieszkańcy. Powołano parafie: św. Faustyny Kowalskiej w Będzinie oraz Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Jaworznie-Sobieskim.

Odsłonięto i poświęcono stały pomnik Jana Pawła II na Placu Papieskim w Sosnowcu. Zastąpił on wcześniejszy pomnik tymczasowy ustawiany na czas uroczystości papieskich. Monument został wykonany z inicjatywy i staraniem Komitetu Budowy Pomnika Jana Pawła II.

Powołano parafię św. Anny w Grabowej, rozszerzając sieć parafialną diecezji. Erygowano Sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Nieustającej Pomocy w Jaworznie-Osiedlu Stałym.

Po chorobie zmarł bp Adam Śmigielski SDB, pierwszy biskup diecezjalny sosnowiecki. Administratorem diecezji został biskup pomocniczy Piotr Skucha. Stolica Apostolska nadała kościołowi Najświętszego Serca Pana Jezusa w Dąbrowie Górniczej-Strzemieszycach tytuł Bazyliki Mniejszej.

Biskupem diecezjalnym sosnowieckim został mianowany bp Grzegorz Kaszak, który następnie odbył ingres do katedry w Sosnowcu. Przekształcono Forum Młodzieży Diecezji Sosnowieckiej w Spotkanie Młodych Diecezji Sosnowieckiej. Rozpoczął działalność Diecezjalny Ośrodek Katechumenatu Dorosłych.

Biskup diecezjalny zorganizował struktury kurii diecezjalnej oraz powołał Komisję Sztuki Sakralnej i Komisję Rewizyjną Caritas Diecezji Sosnowieckiej.

Erygowano Dom Świętego Józefa w Będzinie przeznaczony dla księży emerytów. Zakończono budowę obiektu i oddano go do użytku.

Przeprowadzono peregrynację obrazu Jezusa Miłosiernego oraz relikwii św. Jana Pawła II na terenie diecezji sosnowieckiej. Wydarzenia te odbywały się w ramach obchodów dwudziestolecia istnienia diecezji i były połączone z innymi uroczystościami jubileuszowymi.

Podjęto decyzję o przeniesieniu formacji alumnów Wyższego Seminarium Duchownego z Krakowa do Częstochowy. Od roku akademickiego 2013/2014 seminarium funkcjonowało w Częstochowie.

W nocy z 28 na 29 października spłonął dach bazyliki katedralnej w Sosnowcu. Pożar spowodował zniszczenia elementów wyposażenia wnętrza, w tym uszkodzenia bezcennych malowideł Włodzimierza Tetmajera i Henryka Uziembły, zwłaszcza monumentalnej sceny ukoronowania Matki Bożej w transepcie. Rozpoczęto zbiórki na remont katedry oraz prace naprawcze, które były kontynuowane w kolejnych latach.

Otwarto Diecezjalny Dom Matki i Dziecka Caritas w Sosnowcu. Utworzono Archiwum Diecezjalne Diecezji Sosnowieckiej im. ks. Jerzego Wolnego w Będzinie.

Zorganizowano „Dni w Diecezjach” w ramach przygotowań do Światowych Dni Młodzieży. Diecezja sosnowiecka przyjęła pielgrzymów zagranicznych uczestniczących w programie poprzedzającym centralne obchody.

Na Placu Papieskim w Sosnowcu odbyły się uroczystości z okazji 25-lecia istnienia diecezji oraz 115-lecia nadania praw miejskich Sosnowcowi. Poświęcono figury Matki Bożej Fatimskiej. Rozpoczęto peregrynację figury Matki Bożej Fatimskiej po domach we wszystkich parafiach diecezji.

Kanonicznie erygowano Sanktuarium św. Jana Vianneya w Czeladzi-Piaskach w granicach diecezji sosnowieckiej; wcześniej miejsce to funkcjonowało jako sanktuarium w diecezji częstochowskiej. Rozpoczęto tworzenie Domu SZILO w Czeladzi.

Diecezja sosnowiecka wzięła udział w Światowych Dniach Młodzieży w Panamie.

Rozpoczęła się pandemia COVID-19, która spowodowała znaczące ograniczenia działalności duszpasterskiej diecezji. Wprowadzono limity uczestnictwa wiernych w liturgii oraz zawieszono lub ograniczono wiele form duszpasterstwa wspólnotowego.

Utrzymywano ograniczenia sanitarne związane z pandemią COVID-19. Działalność duszpasterska diecezji była nadal prowadzona w warunkach obostrzeń, które stopniowo ulegały łagodzeniu.

Przeprowadzono peregrynację Krzyża, przy którym modlił się Jan Paweł II 25 marca 2005 roku. Odbyły się uroczystości jubileuszowe 30-lecia diecezji oraz 120-lecia nadania praw miejskich Sosnowcowi. Poświęcono i otwarto Dom SZILO w Czeladzi oraz wydzielono dekanat św. Jana Pawła II w Będzinie.

Młodzież diecezji uczestniczyła w Światowych Dniach Młodzieży w Lizbonie. Papież Franciszek przyjął rezygnację bp. Grzegorza Kaszaka z urzędu biskupa diecezjalnego sosnowieckiego. Administratorem apostolskim sede vacante mianowano abp. Adriana Galbasa SAC.

Biskupem diecezjalnym sosnowieckim został mianowany bp Artur Ważny. Kanonicznie objął diecezję i odbył ingres do bazyliki katedralnej w Sosnowcu. Powołano Komisję do Spraw Rozeznania i Rozwoju Diecezji Sosnowieckiej oraz Komisję Wyjaśnienia i Naprawy Diecezji Sosnowieckiej.

Opublikowano statuty Komisji do Spraw Rozeznania i Rozwoju Diecezji Sosnowieckiej oraz Komisji Wyjaśnienia i Naprawy Diecezji Sosnowieckiej. Komisje rozpoczęły działalność. Rozpoczęto peregrynację obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej na terenie diecezji sosnowieckiej oraz przygotowania do synodu diecezjalnego.