Mija 125 lat od jednego z najważniejszych wydarzeń w historii Dąbrowy Górniczej i całego regionu. 19 marca 1901 roku papież Leon XIII wydał breve, na mocy którego kościół Matki Bożej Anielskiej został podniesiony do godności bazyliki (probazyliki) oraz agregowany do bazyliki św. Piotra w Rzymie. Oznaczało to nie tylko prestiżowy tytuł, ale przede wszystkim realne przywileje duchowe – wierni nawiedzający tę świątynię mogli uzyskiwać takie same odpusty i łaski, jak pielgrzymi modlący się w sercu Kościoła powszechnego.
Od kościoła robotników do bazyliki
U schyłku XIX wieku Dąbrowa Górnicza rozwijała się niezwykle dynamicznie jako ośrodek przemysłowy. Napływ ludności sprawił, że istniejący kościół św. Aleksandra przestał wystarczać. Z inicjatywy ks. prałata Grzegorza Augustynika rozpoczęto budowę nowej, znacznie większej świątyni. Kamień węgielny położono w 1898 roku. Projekt neogotyckiej bazyliki przygotował Józef Stefan Pomian-Pomianowski, a jej budowa była wspólnym dziełem mieszkańców – robotników, którzy przez lata wspierali ją materialnie. Już w trakcie wznoszenia świątyni jej proboszcz podjął starania o nadanie jej szczególnego statusu w Kościele.
Decyzja z Rzymu
W 1900 roku ks. Augustynik udał się do Rzymu. Tam zabiegał o przyznanie nowej świątyni przywilejów odpustowych. Jego starania przyniosły niezwykły owoc – dokument papieski z 19 marca 1901 roku, który:
- Podniósł kościół do godności bazyliki (probazyliki),
- Włączył go w szczególną więź z bazyliką św. Piotra,
- Przyznał wiernym możliwość uzyskiwania odpustów i łask duchowych na wzór tych rzymskich.
Było to wydarzenie bez precedensu – pierwsze maryjne sanktuarium w Polsce otrzymało tak szerokie przywileje.
Rok później, 16 marca 1902 roku, Stolica Apostolska potwierdziła je dodatkowymi decyzjami, przyznając prawo do obchodzenia odpustów, w tym tzw. Porcjunkuli – święta Matki Bożej Anielskiej. Na pamiątkę tego wydarzenia powstała kaplica Porcjunkuli, związana dziś także z miejscem spoczynku ks. Augustynika.
Sanktuarium, które przyciąga
Od początku XX wieku bazylika w Dąbrowie Górniczej stała się ważnym miejscem pielgrzymkowym. Wierni przybywali tu, by modlić się przed figurą Matki Bożej Anielskiej i doświadczać łask, o których świadczą liczne wota.
Znaczenie tego miejsca potwierdziły kolejne wydarzenia:
- w 1957 roku Matka Boża Anielska została ogłoszona patronką Dąbrowy Górniczej,
- w 1968 roku dokonano uroczystej koronacji figury papieskimi koronami, z udziałem kard. Stefana Wyszyńskiego i kard. Karola Wojtyły.
Jubileusz 125-lecia
W 2026 roku wspólnota sanktuarium przeżywa 125. rocznicę nadania przywilejów bazyliki. Obchody poprzedzają misje święte, które mają pomóc wiernym w duchowym przygotowaniu do tego dziękczynienia.
Centralnym punktem jubileuszu będzie: uroczysta Msza święta, w piątą niedzielę Wielkiego Postu (22 marca 2026 r.) o godz. 12.00. Eucharystii będzie przewodniczył biskup sosnowiecki Artur Ważny.
Zaproszenie
Jubileusz 125-lecia to nie tylko wydarzenie historyczne, ale przede wszystkim wydarzenie duchowe. To zaproszenie, by stanąć w miejscu, które od ponad wieku jest przestrzenią modlitwy, łaski i nawrócenia.
Bo historia tej bazyliki nie kończy się w 1901 roku. Ona trwa – i wciąż pisze się dalej.
Dominika Bem
