Poniżej publikujemy dekret Biskupa Sosnowieckiego Artura Ważnego zatwierdzający Regulamin II Synodu Diecezji Sosnowieckiej z dnia 26 maja 2026 r., a także Regulamin II Synodu Diecezji Sosnowieckiej.

Sosnowiec, 26 maja 2026 r.

L.dz. 918/2026 

D E K R E T

zatwierdzający

Regulamin II Synodu Diecezji Sosnowieckiej 

W nawiązaniu do Dekretu powołującego II Synod Diecezji Sosnowieckiej z 25 marca 2026 r. (l. dz. 458/2026), kierując się przepisami kan. 95 KPK oraz wskazaniami Stolicy Apostolskiej zawartymi w Instrukcji o synodach diecezjalnych z 19 marca 1997 r. (III.B.1-2), a także w duchu Dokumentu Końcowego XVI Zwyczajnego Zgromadzenia Ogólnego Synodu Biskupów: Ku Kościołowi synodalnemu – komunia, uczestnictwo, misja, niniejszym zatwierdzam opracowany przez Komisję Przygotowawczą

Regulamin II Synodu Diecezji Sosnowieckiej.

Niniejszy dekret wchodzi w życie z dniem jego wydania.

   + Artur Ważny
Biskup Sosnowiecki

Ks. Tomasz Smalcerz
Kanclerz

Sosnowiec, 26 maja 2026 r.

L.dz. 918/2026

Regulamin
II Synodu Diecezji Sosnowieckiej

Art. I

PRZEPISY OGÓLNE

§1. Podstawę prawną niniejszego Regulaminu stanowią przepisy Kodeksu Prawa Kanonicznego (KPK) stosowane zgodnie z normami i wskazaniami zawartymi w Instrukcji o Synodach Diecezjalnych (1997 r., dalej Instrukcja) oraz Dyrektorium Apostolorum Successores (2004 r., nr 166-175).

§2. II Synod Diecezji Sosnowieckiej (zwany dalej „Synodem”) jest zebraniem wybranych kapłanów oraz innych wiernych Kościoła sosnowieckiego, którzy dla dobra całej wspólnoty diecezjalnej świadczą pomoc Biskupowi Diecezji Sosnowieckiej (kan. 460 KPK).

§3. Celem Synodu jest wspieranie Biskupa Diecezjalnego w sprawowaniu jego urzędu, a mianowicie kierowaniu wspólnotą chrześcijańską (Instrukcja, I. 1.).

§4. Hasłem Synodu jest:

1. w czasie trwania prac przygotowawczych: Aby wszyscy zostali zbawieni;
2. od sesji inauguracyjnej do ostatniej sesji synodalnej wyłącznie: Trwali wszyscy na modlitwie;
3. na czas zakończenia i realizacji postanowień Synodu: Zostali wszyscy napełnieni Duchem Świętym.

§5. Synodowi przewodniczy Biskup Diecezjalny, który jednak może delegować na poszczególne sesje Synodu wikariusza generalnego albo wikariusza biskupiego do wypełnienia tego obowiązku (kan. 462 § 2 KPK).

§6. Jedynym ustawodawcą na Synodzie jest Biskup Diecezjalny, inni członkowie Synodu mają tylko głos doradczy (kan. 466 KPK).

§7. Biskup Diecezjalny może zgodnie ze swoim roztropnym osądem zawiesić lub rozwiązać Synod (kan. 468 § 1 KPK).

Art. II

CZŁONKOWIE SYNODU

§1. Członkami Synodu są (kan. 463 § 1 KPK):

1. z urzędu:

1. 1. biskupi pomocniczy;
   2. wikariusze generalni, wikariusze biskupi i wikariusz sądowy;
   3. inkardynowany do Diecezji Sosnowieckiej rektor lub wicerektor Wyższego Międzydiecezjalnego Seminarium Duchownego w Częstochowie;
   4. kanonicy gremialni i honorowi kościoła katedralnego;
   5. członkowie Rady Kapłańskiej;
   6. dziekani;

2. z wyboru:

1. 1. jeden prezbiter z każdego dekanatu, wybrany przez wszystkich duchownych pełniących tam duszpasterstwo; należy także wybrać innego prezbitera, który by go zastąpił, gdyby ten miał przeszkodę;
   2. przynajmniej po jednym wiernym świeckim z każdego dekanatu, mogą to być także członkowie instytutów życia konsekrowanego, wybrani przez Diecezjalną Radę Duszpasterską, zgodnie z kan. 119, 1° KPK. Wyboru dokonuje się spośród osób wskazanych przez Parafialne Zespoły Synodalne w trakcie głosowania przeprowadzonego podczas zwołanego zgodnie z prawem zebrania Diecezjalnej Rady Duszpasterskiej z zastosowaniem kan. 173 KPK;
   3. niektórzy przełożeni instytutów zakonnych i stowarzyszeń życia apostolskiego, które posiadają dom w diecezji. Doboru tych członków Biskup Diecezjalny dokonuje na etapie przygotowawczym Synodu po uprzedniej konsultacji z wikariuszem biskupim do spraw życia konsekrowanego.

3. z nominacji:

duchowni, członkowie instytutów życia konsekrowanego lub wierni świeccy, których Biskup Diecezjalny powoła na Synod (kan. 463 § 2 KPK).

§2. Biskup Diecezjalny może zaprosić na Synod w charakterze obserwatorów niektórych duchownych lub członków Kościołów czy wspólnot kościelnych, które nie są w pełnej wspólnocie z Kościołem katolickim (kan. 463 § 3 KPK). Biskup Diecezjalny troszczy się o to, by wybór zaproszonych na Synod obserwatorów został dokonany we współpracy z pasterzami Kościołów lub wspólnot kościelnych, którzy mogą wybrać najbardziej odpowiednie osoby do ich reprezentowania.

§3. Biskup Diecezjalny ma prawo i obowiązek usunąć dekretem tego członka Synodu, którego opinie są przeciwne doktrynie Kościoła, bądź odrzuca autorytet Biskupa (Instrukcja, II. 3. 5°).

Art. III

STRUKTURY SYNODALNE, ICH CZŁONKOWIE I SPOSÓB DZIAŁANIA

§1. W skład organów synodalnych powołanych dekretem Biskupa Diecezjalnego wchodzą:

1. Komisja Główna Synodu;
2. Sekretariat Synodu;
3. Biuro Prasowe Synodu.

§2. Komisja Główna Synodu (dalej „Komisja Główna”) pełni funkcję organu koordynującego prace synodalne.

§3. Komisję Główną Synodu tworzą: członkowie Komisji Przygotowawczej, Przewodniczący poszczególnych Komisji, Sekretarz Synodu oraz osoby wskazane przez Biskupa Diecezjalnego.

§4. W ramach Komisji Głównej działają trzy Komisje specjalistyczne: Teologiczna, Prawna oraz ds. Synodalności. Zachowują one autonomię merytoryczną w zakresie powierzonych im kompetencji.

§5. Każdą z Komisji specjalistycznych oraz Komisji tematycznych tworzą: Przewodniczący, Zastępca Przewodniczącego, Sekretarz oraz członkowie, mianowani dekretem Biskupa Diecezjalnego.

§6. Sekretariat Synodu, który ściśle współpracuje z Komisją Główną, tworzą: Sekretarz Synodu oraz Sekretarze Pomocniczy mianowani dekretem Biskupa Diecezjalnego.

§7. Biuro Prasowe Synodu składa się z Dyrektora oraz innych członków mianowanych dekretem Biskupa Diecezjalnego.

§8. Przewodniczący danej Komisji zwołuje jej spotkania zgodnie z harmonogramem prac Komisji Głównej. Członkowie Komisji mają obowiązek osobistego uczestnictwa w pracach. Ewentualną nieobecność należy zgłosić Przewodniczącemu Komisji z co najmniej 3-dniowym wyprzedzeniem.

§9. Sekretarz każdej Komisji sporządza protokół z każdego spotkania, który po zatwierdzeniu przez Przewodniczącego Komisji jest przekazywany do Sekretariatu Synodu.

§10. Do zadań Komisji Głównej należy w szczególności:

1. koordynacja całokształtu prac synodalnych;
2. wyznaczanie zadań poszczególnym strukturom synodalnym;
3. zatwierdzanie projektów dokumentów i wniosków po uzyskaniu opinii komisji specjalistycznych;
4. przedkładanie Biskupowi Diecezjalnemu ostatecznych projektów dokumentów i wniosków przeznaczonych do głosowania;
5. opracowywanie programu sesji plenarnych do zatwierdzenia przez Biskupa Diecezjalnego.

§11. Decyzje Komisji Głównej zapadają kolegialnie w głosowaniu tajnym, bezwzględną większością głosów (kan. 119 i 172 KPK). W przypadku równości głosów lub poważnych wątpliwości w sprawach niepodlegających głosowaniu, Przewodniczący Komisji Głównej przedkłada kwestię do rozstrzygnięcia Biskupowi Diecezjalnemu.

§12. Do zadań Komisji Teologicznej należy:

1. ścisła współpraca z Komisją Główną;
2. przekazywanie do Sekretariatu Synodu pisemnej opinii o każdym z projektów dokumentów i wniosków, które mają podlegać głosowaniu na sesjach plenarnych Synodu. W opiniach należy zwrócić szczególną uwagę na poprawność doktrynalną sprawdzanych tekstów oraz ich spójność z nauczaniem Kościoła;
3. troska o teologiczną formację biorących udział w Synodzie poprzez przygotowywanie odpowiednich materiałów formacyjnych;
4. na wyraźną prośbę poszczególnych Komisji tematycznych udzielanie im potrzebnej pomocy.

§13. Do zadań Komisji Prawnej należy:

1. ścisła współpraca z Komisją Główną;
2. przekazywanie do Sekretariatu Synodu pisemnej opinii o każdym z projektów dokumentów, które mają podlegać głosowaniu na sesjach plenarnych Synodu. W opiniach należy zwrócić szczególną uwagę na zgodność projektów sprawdzanych tekstów z prawem powszechnym Kościoła oraz prawem państwowym;
3. na wyraźną prośbę poszczególnych Komisji tematycznych udzielanie im potrzebnej pomocy.

§14. Do zadań Komisji ds. Synodalności należy:

1. ścisła współpraca z Komisją Główną;
2. przekazywanie do Sekretariatu Synodu pisemnej opinii o każdym z projektów dokumentów, które mają podlegać głosowaniu na sesjach plenarnych Synodu. W opiniach należy zwrócić szczególną uwagę na to, czy poszczególne projekty dokumentów są owocem wzajemnego słuchania, dialogu i wspólnego rozeznawania, zgodnie z Dokumentem Końcowym XVI Zwyczajnego Zgromadzenia Ogólnego Synodu Biskupów: Ku Kościołowi synodalnemu – komunia, uczestnictwo, misja;
3. czuwanie nad metodologią prac Komisji tematycznych oraz zwracanie szczególnej uwagi na to, by w pracach wszystkich organów synodalnych stosowana była metoda „Rozmowy w Duchu Świętym”;
4. udzielanie potrzebnej pomocy i wspieranie w pracach poszczególnych Komisji tematycznych, ich Sekcji oraz Parafialnych Zespołów Synodalnych.

§15. Do zadań Sekretariatu Synodu należy:

1. ścisła współpraca z Komisją Główną oraz pośredniczenie pomiędzy Komisją Główną a innymi strukturami synodalnymi;
2. koordynowanie spraw organizacyjnych Synodu;
3. dbanie o prawidłowy przepływ dokumentów synodalnych;
4. gromadzenie i opracowywanie materiałów nadesłanych przez poszczególne Komisje;
5. odbieranie projektów dokumentów synodalnych i wniosków oraz na polecenie Komisji Głównej przekazywanie ich właściwym Komisjom w celu sporządzenia opinii.

§16. Do zadań Biura Prasowego Synodu należy:

1. ścisła współpraca z Komisją Główną i Sekretariatem Synodu;
2. promocja medialna Synodu;
3. wykonywanie bieżących dyspozycji zlecanych przez Komisję Główną oraz Sekretariat Synodu.

§17. Do pozostałych struktur synodalnych należą Komisje tematyczne ustanawiane dekretem Biskupa Diecezjalnego.

§18. Każda Komisja tematyczna może składać się z jednej lub kilku Sekcji, ustanowionych dekretem Biskupa Diecezjalnego, które ściśle współpracują z nią w zakresie merytorycznym i organizacyjnym.

§19. Sekcje Komisji tematycznych tworzą: Przewodniczący i Sekretarz oraz pozostali członkowie, mianowani dekretem Biskupa Diecezjalnego.

§20. Do zadań Komisji tematycznych i Sekcji należy w szczególności:

1. opracowywanie i redagowanie projektów dokumentów i wniosków wytworzonych w ramach prac Komisji tematycznej lub jej Sekcji,
2. udzielanie merytorycznego wsparcia Parafialnym Zespołom Synodalnym.

§21. Sekretarze Komisji tematycznych oraz Sekcji sporządzają protokoły ze spotkań właściwych sobie struktur, przy czym Sekretarze Sekcji w terminie do 3 dni przekazują je Sekretarzowi właściwej Komisji tematycznej w celu przedłożenia ich Sekretariatowi Synodu.

§22. Szczegółowe zadania każdej Komisji tematycznej wyznacza Komisja Główna, natomiast szczegółowe zadania Sekcjom wyznacza właściwa Komisja tematyczna zgodnie ze wskazaniami Komisji Głównej.

Art. IV

PARAFIE I PARAFIALNE ZESPOŁY SYNODALNE

§1. We wszystkich parafiach i kaplicach po każdej Mszy Świętej (po błogosławieństwie, a przed śpiewem na zakończenie) należy odmawiać zatwierdzoną przez Biskupa Diecezjalnego Modlitwę za II synod Diecezji Sosnowieckiej.

§2. W każdej parafii proboszcz lub administrator parafii ma obowiązek powołać Parafialny Zespół Synodalny (dalej „Zespół”), któremu przewodniczy proboszcz lub administrator parafii.

§3. Komisja Przygotowawcza lub Komisja Główna za pośrednictwem Sekretariatu Synodu przekazuje Przewodniczącemu Zespołu wytyczne, ramowy program spotkań Zespołów i materiały do prac Zespołów.

§1. Do zadań Przewodniczącego Zespołu należy w szczególności:

1. poinformowanie parafian o powołaniu Zespołu i zachęta do włączenia się w jego prace;
2. wyznaczenie parafialnego relatora synodalnego, który ściśle współpracuje z Przewodniczącym Zespołu i jest reprezentantem Zespołu wobec Synodu;
3. przekazanie do wypełnienia każdemu, kto wyraża wolę i gotowość do pracy w Zespole, Deklaracji członka zespołu synodalnego, przyjmowanie deklaracji i archiwizacja w kancelarii parafialnej;
4. przekazanie imiennej listy członków Zespołu wraz z kopiami deklaracji do Sekretariatu Synodu w wyznaczonym terminie.

§5. Do zadań relatora należy:

1. przygotowanie, prowadzenie i podsumowanie spotkań synodalnych w parafii, zgodnie z wytycznymi i materiałami przekazanymi zgodnie z art. IV § 3 niniejszego Regulaminu;
2. przekazanie wniosków, propozycji, zagadnień lub dokumentów do Komisji Głównej za pośrednictwem Sekretariatu Synodu.

§6. W pracach Zespołu mogą uczestniczyć wszyscy wierni, którzy ukończyli 18. rok życia i wyrazili gotowość współpracy.

§7. Każdy Parafialny Zespół Synodalny wskazuje jednego delegata (osobę świecką lub członka instytutu życia konsekrowanego), który zostaje wpisany na dekanalną listę kandydatów, spośród których Diecezjalna Rada Duszpasterska wybierze przynajmniej jednego przedstawiciela na Synod, zgodnie z art. II § 1. 2. b. niniejszego Regulaminu.

§8. W przypadku wątpliwości dotyczących prac synodalnych na szczeblu parafialnym, Przewodniczący Zespołu ma prawo zwrócić się o pomoc do Komisji Głównej.

Art. V

POZAPARAFIALNE ZESPOŁY SYNODALNE

§1. Na każdym etapie trwania synodu istnieje możliwość utworzenia pozaparafialnych Zespołów Synodalnych.

§2. Pozaparafialny Zespół Synodalny mogą tworzyć osoby, które ukończyły 18. rok życia, zrzeszając się jako tematyczny Zespół składający się czy to z katolików, członków Kościołów lub wspólnot kościelnych, niemających pełnej wspólnoty z Kościołem katolickim, wyznawców innych religii czy też deklarujących się jako niewierzący.

§3. Pozaparafialny Zespół Synodalny może zgłosić grupa przynajmniej pięciu osób.

§4. Zgłoszenia Zespołu należy dokonać na piśmie lub drogą internetową (zgodnie z formularzem zamieszczonym na stronie internetowej Synodu) do Sekretariatu Diecezjalnej Rady Duszpasterskiej. Zgłoszenie powinno zawierać uzasadnienie potrzeby powstania Zespołu oraz listę jego członków wraz ze wskazaniem Przewodniczącego Zespołu. Diecezjalna Rada Duszpasterska po weryfikacji przekazuje zgłoszenie do zatwierdzenia Zespołu przez Komisję Przygotowawczą lub Komisję Główną Synodu.

§5. Komisja Przygotowawcza lub Komisja Główna Synodu w ciągu 14 dni od otrzymania zgłoszenia Zespołu, poprzez głosowanie, zatwierdza lub odrzuca Zespół. Decyzja o odrzuceniu Zespołu wraz z motywacją zostaje przekazana zaproponowanemu Przewodniczącemu Zespołu.

§6. Wytyczne, ramowy program spotkań i materiały do prac pozaparafialnym Zespołom Synodalnym przekazuje Przewodniczącemu Zespołu właściwa Komisja za pośrednictwem Sekretariatu Synodu.

§7. Przewodniczący pozaparafialnego Zespołu Synodalnego jest równocześnie relatorem synodalnym i reprezentantem Zespołu wobec Synodu.

§8. Członkowie pozaparafialnego Zespołu Synodalnego mogą zostać mianowani przez Biskupa Diecezjalnego jako członkowie lub obserwatorzy Synodu (zgodnie z kan. 463 § 2 i 3 KPK oraz art. II § 1, 3° i § 2 niniejszego Regulaminu), tylko wtedy, gdy Zespół zostanie utworzony przed oficjalnym powołaniem składu Synodu.

Art. VI

SESJE PLENARNE I GŁOSOWANIE

Porządek sesji plenarnych oraz głosowań określa osobny regulamin, który Biskup Diecezjalny zatwierdza nie później niż na miesiąc przed rozpoczęciem pierwszej sesji plenarnej.

Art. VII

POSTANOWIENIA KOŃCOWE

§1. Tylko Biskup Diecezjalny podpisuje deklaracje i dekrety synodalne, które jedynie jego powagą mogą być ogłoszone (kan. 466 KPK).

§2. Biskup Diecezjalny podaje do wiadomości treść deklaracji i dekretów synodalnych Dykasterii ds. Biskupów, Metropolicie Częstochowskiemu i Konferencji Episkopatu Polski (kan. 467 KPK; Instrukcja, V. 5).

§3. Prawo do zmiany niniejszego Regulaminu, na wniosek Biskupa Diecezjalnego lub wniosek członków Komisji Przygotowawczej lub Komisji Głównej, oraz rozstrzygania wątpliwości co do jego interpretacji przysługuje wyłącznie Biskupowi Diecezjalnemu.

Sosnowiec, 26 maja 2026 r.

+ Artur Ważny
Biskup Sosnowiecki

Ks. Tomasz Smalcerz
Kanclerz