W Wielki Czwartek, podczas Mszy Krzyżma w sosnowieckiej katedrze, bp Artur Ważny zwrócił się do kapłanów z poruszającym słowem o kapłaństwie, które nie jest funkcją, lecz drogą oddania. Mówił o prawdzie, która leczy, o braterstwie silniejszym niż kryzysy i o potrzebie Kościoła bliskości – „szpitala polowego”, w którym rany nie są ukrywane, lecz opatrywane. Publikujemy pełną treść homilii.
Drodzy Bracia Kapłani!
W powietrzu naszej katedry unosi się dziś zapach oleju. To woń wdzięczności i nadziei. Ale pod tym aromatem czuję coś jeszcze – czuję wagę Waszych rąk, które każdego dnia wznoszą kielich i błogosławią. Czuję bicie Waszych serc, które bywają wciąż zachwycone Tajemnicą, ale bywają też po ludzku zmęczone, a czasem po prostu zwyczajnie smutne.
Patrzę na Was i nie widzę urzędników w białych szatach. Widzę Kościół, który przechodzi przez ogień, by stać się czystym złotem. Widzę braci, którzy mimo przeciwnych wichrów postanowili zostać przy Panu. Chcę dziś do Was mówić z poziomu serca, które bije w tym samym rytmie co Wasze – serca, które zna bezsenne noce i smak niezrozumiałej krytyki, ale też serca, które wie, że należymy do Pana na śmierć i życie.
Dziś nie jest dzień na teoretyczne wykłady. Dziś jest dzień braterskiego celebrowania Chrystusa w Jego i naszym kapłaństwie. Niech woń tego oleju przypomina nam, że nie należymy do siebie. Jesteśmy „żywym zapachem Chrystusa” rozlewanym tam, gdzie świat stracił już nadzieję na jakiekolwiek uzdrowienie.
Prawda, która daje życie: „Posłał mnie, by głosić dobrą nowinę ubogim, by opatrywać rany serc złamanych” (Iz 61, 1).
Prorok Izajasz mówi dziś o „opatrywaniu ran”. Bracia, w naszej diecezji uczymy się ostatnio bolesnej, ale zbawiennej lekcji: rana, która zostaje wystawiona na światło, przestaje ropieć i zaczyna się goić.
Prawda nie jest gilotyną, która ma nas ściąć – ona jest skalpelem, który wycina to, co chore, by ratować życie. Ujawnienie prawdy o naszych ranach to nie wyrok sądu, lecz akt najwyższej odwagi i pokory. Hebrajskie słowo oznaczające „opatrywać” można tłumaczyć także jako „więzić” lub „pętać”. To my mamy dziś „pętać” zło naszą przejrzystością.
Papież Leon XIV w liście „Wierność, która rodzi przyszłość” przypomina nam kapłanom, że kryzys zaufania to dla nas „rekolekcje z pokory”. Nie bójmy się być „szpitalem polowym”. Nie musimy być idealni – mamy być autentyczni. Gdy wierni zadają trudne pytania, nie budujmy murów z paragrafów. Czasem najważniejszą odpowiedzią jest milcząca obecność i szczere: „Przepraszam, modlę się o nasze nawrócenie”. Wprowadzajmy w naszych parafiach kulturę szklanych ścian zamiast pudrowania rzeczywistości. Prawda objawiona z miłością nas nie zniszczy – ona nas wyzwoli. Tylko ona pozwala Bogu stać się Tym, który rzeczywiście opatruje ból i przemienia go w źródło nowej mocy.
Jesteś synem, nie funkcją: „Wy zaś będziecie nazywani kapłanami Pana, mienić was będą sługami Boga naszego” (Iz 61, 6).
Przez nasze diecezjalne progi przechodzi właśnie Jasnogórska Ikona. Czy widzicie te tłumy? Ci ludzie nie patrzą na obraz jak na zabytek. Oni szukają oczu Matki. A Ona zaś patrzy na nas tak samo – z czułością, która nie rozlicza ze statystyk, ale pyta o kondycję serca.
Bracia, kapłaństwo to nie etat, z którego można pójść na urlop. To relacja, która oddycha Duchem Świętym. Maryja przypomina nam, że biel naszych szat to nie zasługa naszej doskonałości, ale blask Zmartwychwstania, który Ona w nas widzi nawet wtedy, gdy sami czujemy się napełnieni ciemnością.
Wykorzystajmy trwającą jeszcze peregrynację na „Godzinę Kapłańską”. Podjedźcie tam, gdzie Maryja właśnie przybywa – w naszej diecezji to zazwyczaj zaledwie pół godziny drogi. Stań przed Nią sam na sam, bez stuły, po prostu jako człowiek. Powiedz Jej o swoim zmęczeniu. Niech każda Twoja poranna modlitwa zaczyna się od spojrzenia w Jej oczy – byś wychodząc do ludzi, miał w sobie Jej spokój, a nie swój pośpiech. Ludzie nie potrzebują od nas „cudów”, potrzebują pewności, że Bóg ich nie zostawił. Przed Jasnogórską Matką przypominamy sobie, że nasza godność nie bierze się z sukcesów, lecz z faktu, że zostaliśmy wybrani przez Miłość, której nic nie musimy udowadniać.
Chór zamiast solisty: „Oto nadchodzi z obłokami i ujrzy Go każde oko” (Ap 1, 7).
Rozpoczęliśmy II Synod naszej diecezji. To nie ma być produkcja segregatorów z dokumentami. To proces „odmrażania” serc. Syn-odos oznacza wspólną drogę. Papież Leon XIV pisze jasno: w Kościele synodalnym kapłan nie jest „dyrektorem wszystkiego”, ale stróżem jedności.
Mamy porzucić model „samotnego lidera”, który spala się w administracji i ekonomii, a zapomina o tym, co najważniejsze – o głoszeniu Słowa Bożego.
Św. Cyprian przypominał, że nic nie dzieje się w Kościele bez ludu. Liturgiczne „Pan z Wami” to nie formułka – to obietnica, że idziemy razem. Nie bójmy się synodu. Nie bójmy się spotykać i rozmawiać z wiernymi o ludziach, o parafii, o Kościele.
Zaproście do parafialnych zespołów synodalnych także tych, z którymi Wam „nie po drodze”. To ich krytyka może być brakującym elementem Bożej układanki. Nie bójcie się delegować spraw finansowych zaufanym świeckim profesjonalistom – odzyskacie czas na bycie pasterzami, a nie tylko zarządcami budynków. Synod ma sprawić, byśmy wszyscy zmieścili się w tych samych drzwiach Kościoła. Idąc razem, sprawiamy, że świat dostrzeże Pana nie w naszych strukturach, lecz w blasku jedności, której tak bardzo pragnie.
Ewangelia bliskości: „Duch Pański spoczywa na Mnie, ponieważ Mnie namaścił i posłał Mnie, abym ubogim niósł dobrą nowinę” (Łk 4, 18).
Wielu z Was wciąż idzie uczyć do szkoły. Papież ostrzega: „Jeśli nie wyjdziesz poza siebie, olej w Twoim naczyniu zjełczeje”. Dzisiejsza młodzież cierpi na specyficzne ubóstwo – potworną samotność w cyfrowym tłumie. Św. Jan Chryzostom uczył, że nauczyciel musi kochać uczniów bardziej niż swoją wiedzę o Bogu. Wchodząc więc do klasy, zostaw za drzwiami pośpiech. W tym najtrudniejszym uczniu z ostatniej ławki spróbuj dostrzec Chrystusa, który woła o uwagę. Nie idź do szkoły tylko po to, by „uczyć o Bogu”. Idź tam, by pozwolić Bogu przemówić także do Ciebie przez tych młodych ludzi.
W parafii postaw na katechezę parafialną, małe grupy, na świadectwo, na relacje. Media społecznościowe traktuj jako narzędzie do budowania mostów, a nie tylko jako tablicę ogłoszeń. Każdy post powinien pachnieć Ewangelią, a nie tylko informacją. Nasze namaszczenie jaśnieje najmocniej wtedy, gdy udowadniamy młodemu człowiekowi, że Bóg nie jest odległą ideą, lecz Kimś, kto widzi jego samotność i chce w niej po prostu być.
Wierność, która daje życie: „Dziś spełniły się te słowa Pisma, któreście słyszeli” (Łk 4, 21).
Boże „dzisiaj” jest teraz. Za chwilę odnowimy przyrzeczenia. Zrobimy to każdy za siebie, ale wspólnie. Wierność to nie trwanie w samotnym bunkrze – to „braterstwo sakramentalne”. Leon XIV wzywa nas, byśmy dbali o braci najbardziej osamotnionych. Wierność to nie tylko brak zdrady – to obecność.
Boże „dzisiaj” trwa tak długo, jak długo mamy odwagę mówić „Amen” wobec brata, którego sami sobie nie wybraliśmy. Dziękuję Wam, że sobie wzajemnie służycie. Ale proszę – zapisz sobie w kalendarzu konkretny dzień na odwiedziny u brata, o którym wiesz, że jest mu ciężko. Idź do niego bez gotowych rad – idź po prostu na kawę i czasem na wspólną modlitwę.
Podczas wieczornego rachunku sumienia nie pytaj tylko o grzechy. Zapytaj: „Ile razy pozwoliłem Chrystusowi być poznanym przez moje zniknięcie?”. Módl się za swojego poprzednika i następcę. Słowo Boże spełnia się w naszym „dzisiaj” zawsze wtedy, gdy nasza wierność Bogu przekłada się na konkretną czułość wobec współbrata. W Kościele nikt nie powinien być skazany na dźwiganie krzyża w pojedynkę.
Ojcostwo, które rodzi powołania: „Plemię ich będzie znane wśród narodów (…), są oni błogosławionym szczepem Pana” (Iz 61, 9).
Prorok Izajasz przypomina nam dzisiaj o niezwykłej obietnicy: nie jesteśmy „ostatnimi zgaszonymi lampami”, ale częścią „błogosławionego szczepu”, który ma wypuszczać nowe pędy. Bracia, spójrzmy prawdzie w oczy: wielu z nas martwi się o puste ławki w seminariach. Ale powołania to nie jest problem statystyki czy „rekrutacji”. To jest kwestia naszej ewangelicznej płodności.
W egzegezie biblijnej słowo „szczep” (zera) zawsze wiąże się z życiem, które przekazuje się dalej. Jeśli nasze kapłaństwo będzie tylko poprawnie sprawowaną funkcją, staniemy się duchowo bezpłodni. Św. Grzegorz Wielki ostrzegał pasterzy, że jeśli nie rodzą nowych uczniów przez swój przykład, ich drzewo usycha, choćby miało najpiękniejsze liście.
Papież Leon XIV w liście „Wierność, która rodzi przyszłość” stawia nam prowokacyjne pytanie: „Czy młody człowiek, patrząc na Twoją twarz, zapragnie zostać Twoim następcą?”. Powołania rodzą się z modlitwy i zachwytu, a nie z ogłoszeń parafialnych. Jeśli będziemy kapłanami „narzekającymi”, nikt nie pójdzie naszą drogą. Jeśli jednak będziemy kapłanami „spełnionymi” – nawet w trudzie – staniemy się dla młodych czytelnym znakiem, że warto zainwestować życie w Chrystusa.
W liturgii Mszy Krzyżma błogosławimy olej, który daje życie. To jest liturgia „płodności Kościoła”. Dlatego proszę Was: nie tylko módlcie się o powołania, ale bądźcie ich „akuszerami”. Bądźcie ojcami, którzy mają czas na formację ministrantów i lektorów, dla młodych poszukujących, dla tych, którzy boją się zaryzykować. Ojcostwo duchowe to najpiękniejszy owoc naszego celibatu. Papież Leon XIV przypomina nam, że nasza wierność ma być „generatywna” – ma dawać życie innym.
Zacznijmy od prostej rzeczy: czy masz w swoim sercu choć jednego młodego człowieka, za którego codziennie ofiarujesz dziesiątkę różańca, by nie bał się pójść za głosem Pana? Czy Twoja wspólnota parafialna jest „glebą”, na której ziarno powołania może wykiełkować, czy raczej betonem, przez który nic się nie przebije? Bądźmy dumni z naszego wybrania – nie pychą urzędnika, ale radosną pokorą obdarowanego dziecka. Tylko radosny świadek jest w stanie przekonać drugiego, że Bóg nie zabiera wolności, ale daje pełnię życia.
Posłani, by kochać
Na koniec chcę Wam, drodzy Bracia, po prostu podziękować. Dziękuję za to, że trwacie. Że mimo braku wdzięczności, mimo ran i poczucia osamotnienia, wciąż kochacie ten nasz sosnowiecki lud.
Niech święte krzyżmo, które za chwilę pobłogosławimy, przypomina nam, że jesteśmy „namaszczeni radością” – nawet jeśli ta radość płynie czasem przez łzy nawrócenia czy słowa niezrozumienia. Niech ta radość będzie naszą jedyną legitymacją. Wracając do naszych wspólnot, nie tylko opowiadajmy o nadziei, ale sami się nią dla innych stawajmy.
Maryjo, Matko Jasnogórska, weź nasze kapłaństwo w swoje dłonie i prowadź nas drogami Synodu. Bracia, idźmy do naszych parafii nie jako urzędnicy, ale jako uczniowie-misjonarze. Nie ma przyszłości bez wiary w Boże prowadzenie i bez czułej troski o każdego człowieka, który stanie na naszym progu.
Idźmy w pokoju. Jesteśmy namaszczeni, by dawać nadzieję. Amen.
